การสร้างทฤษฎีการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการปฏิบัติงาน เนื่องจากทฤษฎีที่เข้มแข็งเปรียบเสมือนกุญแจสำคัญและเป็นรากฐานที่ช่วยให้การอธิบายปรากฏการณ์ต่าง ๆ เป็นไปได้อย่างชัดเจนและมีประสิทธิภาพ โดยมีคำกล่าวที่น่าสนใจว่า ไม่มีสิ่งใดที่ปฏิบัติได้ดีเท่ากับทฤษฎีที่แข็งแกร่ง การพัฒนาทฤษฎีอย่างต่อเนื่องมีความจำเป็นเพราะโลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ความต้องการทฤษฎีในวงวิชาการและวิชาชีพเพิ่มมากขึ้น เพื่อนำไปสร้างแนวทางการปฏิบัติที่เห็นผลและยั่งยืนแทนการอธิบายปรากฏการณ์โดยปราศจากทฤษฎีรองรับ
ทฤษฎีที่ดีและมีความแกร่งในทางปฏิบัตินั้นจะต้องมีคุณสมบัติสำคัญหลายประการ เช่น ต้องสามารถตอบโจทย์ปัญหาที่มีความสำคัญต่อองค์กร มีความชัดเจนไม่กำกวม มีความกระชับแต่ครอบคลุมประเด็นที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นระบบ นอกจากนี้ต้องสามารถตรวจสอบยืนยันได้ด้วยข้อมูลเชิงประจักษ์ นำไปสู่การสร้างความรู้ใหม่ และที่สำคัญที่สุดคือต้องสามารถนำไปสู่การปฏิบัติจริงได้ (Practicality) เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ดีขึ้นในบริบทของการทำงาน
ในส่วนของกระบวนการพัฒนาทฤษฎีมักจะเริ่มต้นจากการสังเกตปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นจริงในชีวิตประจำวัน จากนั้นจึงนำแนวความคิดหรือทฤษฎีที่เกี่ยวข้องมาเป็นกรอบในการกำหนดวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลอย่างเป็นระบบ เมื่อได้ข้อค้นพบจากการวิจัยแล้ว ก็นำมาวิเคราะห์และตีความเพื่อพัฒนาหรือดัดแปลงทฤษฎีให้มีความถูกต้องและสมบูรณ์ยิ่งขึ้น ซึ่งกระบวนการนี้จะเป็นวงจรที่ทำอย่างต่อเนื่องเพื่อให้ได้ความรู้ที่เป็นสากลและน่าเชื่อถือเพื่อใช้ในการแก้ปัญหาและพัฒนาในอนาคต
นอกจากนี้ การสร้างทฤษฎียังสามารถอาศัยการวิจัยเป็นหลักตามแนวทางของ ดูบิน (Dubin) ซึ่งได้กำหนดขั้นตอนสำคัญ 8 ประการที่เป็นเสมือนแผนที่นำทาง (Road Map) โดยเริ่มจากการกำหนดหน่วยของทฤษฎีหรือแนวความคิด การสร้างกฎแห่งการปฏิสัมพันธ์ระหว่างแนวคิด การกำหนดขอบเขตและระบบข้อความของทฤษฎี ไปจนถึงการสร้างตัวชี้วัดเชิงประจักษ์ที่สามารถทดสอบได้ การตั้งสมมติฐาน และการทำวิจัยเพื่อทดสอบข้อเท็จจริงและความสัมพันธ์ของข้อมูลที่ได้ทำนายไว้ ทั้งหมดนี้สะท้อนให้เห็นว่าทฤษฎีที่ดีต้องเกิดจากการสังเกต คิดวิเคราะห์ ทดสอบ และพัฒนาอย่างมีระบบ เพื่อให้สามารถ “อธิบายได้ จริงได้ และใช้ได้” ในทางปฏิบัติอย่างแท้จริง
จัดทำโดย นักศึกษา รปศ. รุ่น 67 ชั้นปีที่ 3 ภาค กศ.บป.
003 นายดวงตะวัน จีนกูล
004 นายธนชัย ไชยศิริ
005 นายธนพล พูลวงศ์
006 นายธิบดินทร์ ชัยวิเศษ
013 รณชัย ปลั่งกลาง
021 อิสระภาพ ภูอาษา