พระมหากษัตริย์ เป็นศูนย์กลางของอำนาจสูงสุด ทั้งทางการเมือง การปกครอง ศาสนา และเศรษฐกิจทรงมีพระราชอำนาจเหนือชีวิต ทรัพย์สิน และตำแหน่งของข้าราชการขุนนาง/ข้าราชการ เป็นกลุ่มที่รับราชการและมีตำแหน่งตามระบบศักดินามีการกำหนด “ศักดินา” ซึ่งเป็นค่าประมาณจำนวนไร่นาที่บุคคลนั้นมีสิทธิครอบครองแบ่งย่อยตามลำดับ เช่น:สมุหกลาโหม / สมุหพระกลาโหม (ฝ่ายทหาร)สมุหนายก (ฝ่ายพลเรือน)เสนาบดี / ขุนนางใหญ่ ขุน / หลวง / พระ / พระยา / เจ้าพระยา (เป็นบรรดาศักดิ์)ไพร่ เป็นประชาชนสามัญชนที่ต้องสังกัดมูลนาย และมีหน้าที่ถูกเกณฑ์แรงงานหรือไปรับราชการเมื่อมีคำสั่งแบ่งเป็น:ไพร่หลวง — สังกัดกษัตริย์ ทำงานให้รัฐไพร่สม — สังกัดขุนนางหรือเจ้านาย ทำงานให้เจ้าของต้องเข้ารับราชการทุก ๆ 6 เดือน (เรียกว่า “เข้าเดือน”) ทาส มีฐานะต่ำที่สุดในสังคม มีหลายประเภท เช่น ทาสโดยกำเนิด ทาสสินไถ่ ทาสเชลยศึก ฯลฯสามารถไถ่ตัวเองเป็นไทได้ในบางกรณีพระสงฆ์ เป็นบุคคลในศาสนาที่ได้รับความเคารพทำหน้าที่เผยแผ่พระธรรมและศึกษาพระไตรปิฎก เป็นกลุ่มที่ได้รับการยกเว้นภาษีและไม่ต้องรับราชการ จ้านาย / เชื้อพระวงศ์ เป็นพระญาติของพระมหากษัตริย์ มีฐานะสูงกว่าเสนาบดีหรือขุนนางทั่วไป
ความรู้ (Knowledge) – ระดับการศึกษา ความเข้าใจในงาน ทักษะ (Skills) – ความสามารถเฉพาะด้าน เช่น ภาษา การใช้เทคโนโลยี ความสามารถ (Abilities) – สมรรถภาพทางกายหรือสมองทัศนคติ (Attitude) – ค่านิยม ความมุ่งมั่น และแรงจูงใจพฤติกรรม (Behavior) – การทำงานร่วมกับผู้อื่น การปรับตัว ฯลฯวิธีการวิเคราะห์ การสัมภาษณ์ (Interview) การประเมินผลการปฏิบัติงาน (Performance Appraisal) แบบประเมินตนเอง (Self-Assessment) การสังเกต (Observation) การทดสอบความสามารถ (Skill Test / Aptitude Test) ผลที่ได้จากการวิเคราะห์คุณภาพ กำหนดนโยบายการฝึกอบรม/พัฒนาได้ตรงจุด ลดปัญหาการใช้บุคลากรผิดงาน เสริมสร้างประสิทธิภาพของทีม เตรียมพร้อมบุคลากรสำหรับตำแหน่งสำคัญในอนาค
แหล่งสรรหาบุคลากรภายนอก สถาบันการศึกษา – รับสมัครนักศึกษาจบใหม่ (Campus Recruitment) สำนักงานจัดหางาน – ทั้งของรัฐและเอกชนเว็บไซต์สมัครงาน / สื่อออนไลน์ – เช่น JobThai, LinkedIn โฆษณาผ่านสื่อ – หนังสือพิมพ์ วิทยุ สื่อสังคมออนไลน์งานมหกรรมสมัครงาน (Job Fair) การแนะนำจากพนักงานในองค์กร (Employee Referral) บริษัทจัดหางาน (Recruitment Agencies) การรับสมัครบุคคลทั่วไปโดยตรง (Walk-in / Open House) ข้อดี ได้บุคลากรที่มีแนวคิดใหม่ ทักษะหลากหลาย เพิ่มโอกาสในการได้คนเก่งจากหลากหลายแหล่ง แก้ปัญหาการขาดแคลนกำลังคนภายใน –ข้อเสีย ใช้เวลาและงบประมาณมากในการค้นหาและคัดเลือก ผู้สมัครอาจไม่เข้าใจวัฒนธรรมองค์กร เสี่ยงต่อการเลือกคนที่ไม่เหมาะสมกับองค์กร
จูงใจและรักษาพนักงาน ทำให้พนักงานมีกำลังใจในการทำงาน ช่วยลดอัตราการลาออกและรักษาคนเก่งให้อยู่กับองค์กร เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน พนักงานที่ได้รับค่าตอบแทนที่เหมาะสมมักมีแรงจูงใจในการทำงานสูง ส่งผลให้เกิดผลงานที่มีคุณภาพ ดึงดูดบุคลากรที่มีความสามารถ ค่าตอบแทนที่ดีสามารถแข่งขันกับตลาดแรงงานได้ ช่วยให้องค์กรได้คนเก่งเข้ามาร่วมงานสร้างความยุติธรรมและความพึงพอใจ หากมีระบบค่าตอบแทนที่ยุติธรรม จะทำให้พนักงานรู้สึกมั่นคงและเป็นธรรม ลดความขัดแย้งภายในองค์กรสะท้อนคุณค่าของงานและบทบาท การกำหนดค่าตอบแทนที่เหมาะสมช่วยเน้นความสำคัญของแต่ละตำแหน่งสอดคล้องกับเป้าหมายองค์กร ค่าตอบแทนสามารถออกแบบให้สนับสนุนพฤติกรรมที่สอดคล้องกับวิสัยทัศน์และพันธกิจขององค์กร เช่น โบนัสตามผลงาน
นายดวงตะวัน จีนกูล 003
สาเหตุที่ต้องมีการวางแผนทรัพยากรมนุษย์ภาครัฐ กรณีเกษียณอายุ ได้แก่ 1. ความจำเป็นในการวางแผน : ลดผลกระทบจากการสูญเสียบุคลากรสำคัญ ป้องกันปัญหาขาดแคลนแรงงานในอนาคต รองรับการเปลี่ยนผ่านงานอย่างต่อเนื่อง รักษาความรู้และประสบการณ์ในองค์กร 2. การบริหารความต่อเนื่อง : วางแผนการถ่ายทอดงาน จัดทำแผนพัฒนาและฝึกอบรมบุคลากรรุ่นใหม่ พัฒนาผู้สืบทอดตำแหน่ง 3. การคัดเลือกและสรรหาบุคลากรใหม่ : วางแผนอัตรากำลังคนล่วงหน้า กำหนดคุณลักษณะและคุณสมบัติที่ต้องการ สรรหาเชิงรุกตามความต้องการเชิงยุทธศาสตร์ 4. การจัดการความรู้ (KM) : รวบรวมองค์ความรู้จากผู้เกษียณ ถ่ายทอดองค์ความรู้แก่บุคลากรรุ่นต่อไป สร้างระบบฐานข้อมูลความรู้ 5. ความคุ้มค่าและประสิทธิภาพขององค์กร : ลดต้นทุนจากการสรรหาบุคลากรฉุกเฉิน รักษาประสิทธิภาพในการให้บริการประชาชน สร้างความเชื่อมั่นและความมั่นคงให้กับองค์กร
แหล่งที่มาของบุคลากรเพื่อการสรรหา ได้แก่ 1. สถาบันการศึกษา ประกอบด้วยโรงเรียน วิทยาลัย สถาบัน และมหาวิทยาลัย 2. แหล่งจัดหางาน เป็นสำนักงานจัดหางานให้แก่ บุคคลที่ยังไม่มีงานทำ ว่างงาน เปลี่ยนงานใหม่ ผู้ที่เพิ่งจะสำเร็จการศึกษาในระดับการศึกษาต่าง ๆ 3. การโฆษณาทางสื่อมวลชน เช่น วิทยุ โทรทัศน์ และหนังสือพิมพ์ สามารถกระทำได้ง่ายมาก 4. ประกาศรับสมัครงาน องค์การสามารถจัดทำใบประกาศรับสมัครงานเอง 5. การเข้ามาสมัครงานด้วยตนเอง หมายถึง บุคคลที่มาสมัครงานด้วยตนเอง 6. การเขียนใบสมัครงาน โดยบริษัทจะต้องทำหนังสือแจ้งตอบให้แห้แก่ผู้สมัครงานทราบทุกรายการ 7. จัดพิมพ์หนังสือการเลือกสรร บริษัทต่าง ๆ มีการจัดพิมพ์หนังสือเกี่ยวกับการเลือกสรรบุคลากรเป็นพิเศษ 8. จัดสรรทุนการศึกษา โดยองค์การจะกำหนดทุนการศึกษาให้แก่นักศึกษาที่กำลังศึกษาอยู่ในมหาวิทยาลัย ในสาขาวิชาชีพที่ขาดแคลนเป็นค่าใช้จ่ายในการศึกษาตลอดปี จนสำเร็จหลักสูตรการศึกษา 9. ประมูลตัว เป็นวิธีการสรรหาบุคลากรที่มีความรู้ ความสามารถ และมีประสบการณ์การทำงานสูง 10. ตลาดแรงงาน เป็นการจัดให้มีการพบปะกัน ระหว่างนายจ้างกับผู้ต้องการสมัครงานในช่วงระยะเวลาหนึ่ง 11. การรับสมัครบนอินเตอร์เน็ต ใช้อินเตอร์เน็ตเป็นเครื่องช่วยในการ จัดหาบุคคล โดยการประชาสัมพันธ์ตำแหน่งที่ต้องการบนอินเตอร์เน็ต
วิธีการเลื่อนตำแหน่ง ได้แก่ 1. การสอบ เป็นวิธีการที่จะทำให้ได้มาซึ่งความรู้ ความสามารถ และมีคุณสมบัติตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ 2. การเปรียบเทียบผลการปฏิบัติงาน โดยปกติแล้วมักนำบันทึกทะเบียนประวัติส่วนบุคคลของข้าราชการ (personal achievement records) มาทำการศึกษาวิเคราะห์ประเมิน 3. การใช้หลักอาวุโส เป็นวิธีการที่ง่ายที่สุดเพราะเป็นวิธีที่คำนึงถึงระยะเวลาที่รับราชการหรือที่ได้ทำงานในองค์การนั้น ๆ เป็นสำคัญ 4. การทดลองให้ปฏิบัติงาน เป็นวิธีการในเชิงปฏิบัติการที่จะวัดว่าบุคคลนั้น ๆ เหมาะสมกับตำแหน่งที่สูงกว่าซึ่งจะได้รับมอบหมายหรือไม่ เพียงใด 5. การวัดประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน เป็นการพิจารณาตัดสินว่า ผู้ปฏิบัติงานคนใดมีความสามารถในการทำงานเพียงใด ผู้ใดมีความสามารถมากกว่าหรือน้อยกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับผู้ปฏิบัติงานคนอื่น ๆ 6. การใช้ดุลยพินิจส่วนตัวของผู้บังคับบัญชา เนื่องจากผู้บังคับบัญชาเป็นบุคคลที่ทราบผลการปฏิบัติงาน บุคลิกภาพ อุปนิสัยใจคอของผู้ปฏิบัติงานหรือข้าราชการได้ดีที่สุด
นายอิสระภาพ ภูอาษา 021
•จรรยาบรรณของข้าราชการ• จรรยาบรรณของข้าราชการ หมายถึงแนวทางปฏิบัติที่ยึดมั่นในความถูกต้อง ชอบธรรม และเป็นแบบอย่างที่ดีในการปฏิบัติหน้าที่ราชการ เพื่อประโยชน์ส่วนรวมและสร้างความเชื่อมั่นแก่ประชาชน
•ผลจากการสรรหาบุคลากรจากภายในองค์กร• การคัดเลือกและแต่งตั้งบุคคลที่ปฏิบัติงานอยู่ในองค์กรให้ดำรงตำแหน่งใหม่ หรือเลื่อนตำแหน่งสูง ขึ้น การสรรหาบุคลากรจากภายในองค์กรมีทั้ง ข้อดีและข้อเสีย องค์กรควรวางแผนอย่างรอบคอบ มีหลักเกณฑ์ที่โปร่งใส และควบคู่กับการพัฒนาศักยภาพบุคลากรเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดทั้งในระยะสั้นและระยะยาว
